علامه شرف الدین (1) چراغ پر فروغ امت
25 بازدید
نحوه تهیه : فردی
محل انتشار : درسهایی از مکتب اسلام ) اردیبهشت 1384، سال 45 - شماره 2
تعداد شرکت کننده : 0

علاّمه شرف الدین(1)چراغ پرفروغ امّت

در چهارده قرن و ربع که از طلوع خورشید اسلام می‏گذرد، شخصیت‏های بزرگ و عالمان برجسته‏ای پا به عرصه اجتماع نهاده و به نورافکنی و هدایت مردم همّت گمارده‏اند، به گونه‏ای که اگر این دانشمندان سترگ در این عرصه روشنگری نمی‏کردند، چه بسا پرده‏های ابهام چهره واقعی اسلام و تشیّع را می‏پوشاند، تو گویی پیامبر گرامی اسلام صلی‏الله‏علیه‏و‏آله در پیام خود به این روشنگران بزرگ قرن، اشاره کرده، و در باره آنان چنین می‏گوید:

«یحملُ هذا الدّینَ فی کلّ قرن عدول ینفُون عنه تأویلَ المبطلین وتحریفَ الغالین و انتحالَ الجاهلین کما ینفی الکیرُ خبثَ الحدید».

«مسئولیت این دین را در هر عصر و زمانه‏ای عالمان پرهیزکاری به دوش می‏کشند و از چهره آن، تأویل باطل گرایان و تحریف غالیان، و انحراف‏های جاهلان را می‏زدایند، همچنان که کوره آهنگران، ناخالصی‏های آهن را پاک می‏سازد».

بر این پایه، نگاهی به قرن چهاردهم اسلامی می‏افکنیم، قرنی که چنگال استعمار بر پیکره جهان اسلام فرو رفت و با فروپاشی خلافت عثمانی، آن را پاره پاره ساخت، و به صورت کشورهای کوچک و ضعیفی درآورد تا لقمه‏های چربی برای استعمارگران غربی

باشد.

در این عصر توفانی، برجستگانی از علمای اسلام در مناطق مختلف به بیدارگری و حفظ کیان اسلام پرداختند که بازگویی اسامی همه آنان برای ما امکان‏پذیر نیست.

هرگاه از مراجع تقلیدی مانند میرزای شیرازی بزرگ و محقق خراسانی و آیة اللّه‏ نائینی و آیة اللّه‏ اصفهانی بگذریم، در طبقه بعد که بیشتر آنان را نویسندگان پرتوان و روشنگران نیرومند تشکیل می‏دهند، کسانی را در آیینه جهاد می‏بینیم که مصداق بارز حدیث یاد شده می‏باشند. البته این سخن بدان معنا نیست که زحمات دیگران را نادیده بگیریم و برخدمات علمی و قلمی آنان ارج ننهیم. تنها در عراق و شام، از چهار شخصیت نام می‏بریم که به حق استوانههای دانش و حافظان و نگهبانان دین بوده، و از هر نوع خدمت و لو به قیمت دربدری و تبعید فروگذار نکردند:

این شخصت‏های بزرگ عبارتند از:

1. آیة اللّه‏ شیخ محمّد جواد بلاغی (1384 ـ 1352 ه··· ).

2. آیة اللّه‏ سید محسن امین جبل عاملی (1384 ـ 1373 ه··· ).

3. شیخ محمّد حسین آل کاشف الغطاء (1294 ـ 1373 ه··· ).

4. سید عبدالحسین شرف الدین عاملی (1290 ـ 1377 ه··· ).

ما از میان ستارگان درخشان آسمان علم و دانش نجف و عراق و شام، به اسامی این چهار نفر اکتفا کردیم درحالی که آسمان نجف، آسمان «باب مدینة العلم» مملو از ستارگان پرفروغی است که هم اکنون ما به نور دانش آنان به پیش می‏رویم.

از آنجا که این بزرگداشت به عنوان تقدیر از زحمات پرارزش شخصیت اخیر یعنی مرحوم آیة‏اللّه‏ علاّمه سید شرف الدین عاملی برگزار شده است، به بیان برخی از ویژگی‏های او اکتفا می‏ورزیم. مسلّماً در مقالات دیگر به گوشه‏های دیگری که ما از آن سخن نگفتیم، اشاراتی شده یا خواهد شد.

اگر آن ضابطه کلّی منطقی صحیح باشد که می‏گویند معرِّف باید اَجْلی از معرَّف باشد، من و امثال من، باید مهر خاموشی بر لب زنند و در مورد این شخصیت والا سخن

نگویند و میدان را به قهرمانان دیگر که از بیانی پرتوان و قلمی برتر برخوردارند، بسپارند تا بتواند نیمرخی روشن از چهره این شخصیت اسلامی، ترسیم کنند.

ولی از آنجا که این گوینده و نویسنده ناتوان می‏خواهد با سرمایه‏ای اندک، در شمار خریداران یوسف درآید، علاقه‏مند است در این مورد سخن بگوید تا از بوستان حیاتش گلی برگیرد.

از میان جوانب متعدد زندگی مرحوم علاّمه شرف الدین ما به مجاهدت‏های گوناگون او اشاره کرده و در این مورد به گزیده‏گویی می‏پردازیم:

1. توجه به فرهنگ و دانش

مرحوم شرف الدین عاملی در سال 1290 قمری در شهر کاظمین دیده به جهان گشود. پدر بزرگوار او به نام سید یوسف شرف الدین برای تحصیل از جبل عامل به عراق آمده و در کاظمین که بستگان زیادی در آنجا داشتند؛ سکنی گزیده بود.

هنوز یک سال از عمر شرف الدین نگذشته بود که پدرش تصمیم گرفت کاظمین را به قصد تحصیل در نجف ترک کند. و هشت سال با فرزند عزیزش در نجف زندگی کرد، و کودک خردسال او توانست در این مدّت به مکتب خانه رفته، قرآن را فرا گیرد. آنگاه پدر در سال 1298 تصمیم گرفت که عراق را به قصد جبل عامل ترک گوید و خانواده خود را نیز همراه خود به جبل عامل منتقل کند.

شرف الدین خردسال تا هفده سالگی در موطن آباء و نیاکان خود به تحصیل پرداخت و در این مدّت توانست ادبیات عرب، منطق و اصول فقه را فراگیرد و تا حدّ شرائع الاسلام تحصیل کند.

تحصیلات وی به پایه‏ای رسید که لازم دید لبنان را به قصد عراق ترک گوید و در دانشگاه بزرگ و دیرینه شیعه یعنی نجف اشرف تحصیل کند، و لذا در سال 1310 به همراه همسر خود رهسپار عراق شد، و چون مرجعیّت بزرگ آن روز در سامرّا متمرکز بود، به سامرا رفت، ولی پس از درگذشت میرزای شیرازی بزرگ در سال 1312، سامرا

آدرس اینترنتی